<img src="http://www.imageafter.com/image.php?image=b11objects_signs004.jpg&dl=1" style="max-width:400px;float:left;padding:10px 10px 10px 0px;border:0px;">Po wyrobieniu masa powinna poleżeć pod miską od kilkunastu minut do pół godziny. W tym czasie mąka wiąże wodę, gluten się uwalnia, a ciasto przestaje być lepkie. Jeśli od razu lepisz z niego kulki, będą się rozciągać i rwać. Krótki odpoczynek w chłodzie, ale nie w zamrażarce, dodatkowo zagęszcza masę i ułatwia formowanie.<br>
<br>
<br>
<br>
Największym wrogiem w chłodzie jest nadmiar wody. W niskiej temperaturze podłoże przesycha wolniej, a korzenie pobierają jej mniej. Podlewanie „na oko", tak jak w ciepłym mieszkaniu, prowadzi do zgnilizny korzeni. Sprawdzaj wilgotność palcem albo patyczkiem wbitym na kilka centymetrów. Podlewaj dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa jest sucha, i rób to rano, aby nadmiar zdążył odparować przed nocnym spadkiem temperatury. Nigdy nie zostawiaj wody w podstawce.<br>
<br>
<br>
<br>
Wyrabiaj ręcznie co najmniej 10–15 minut, mikserem z hakiem ciasta 6–8 minut na średnich obrotach. Sygnał, że jest gotowe: rozciągnij kawałek między palcami — powinien zrobić cienką, półprzezroczystą błonę, która nie pęka od razu. To tak zwany test błony. Jeśli ciasto rwie się w szmaty, dodaj łyżkę wody i wyrabiaj dalej. Jeśli lepi się niemiłosiernie, dosyp mąki po łyżce, nie garściami.<br>
<br>
<br>
<br>
Krótkie zagniatanie to kolejna ważna zasada. Im dłużej mieszasz, tym więcej glutenu powstaje, a gluten odpowiada za gumowatość. Połącz składniki do momentu, gdy masa będzie jednolita, i natychmiast przestań. Odstaw ciasto na kilkanaście minut, żeby mąka napęczniała. Wtedy będzie się lepiej wałkować i nie będzie się kurczyć podczas wycinania. Wałkuj na grubość około pół centymetra – za cienkie oponki szybko wysychają i twardnieją, za grube nie dopieką się w środku i zostaną surowe.<br>
<br>
<br>
<br>
Jak poznać, że ciasto jest wystarczająco wyrobione? Najprościej sprawdzić tak zwanym testem błony. Odrywa się kawałek ciasta i rozciąga palcami na cienką warstwę. Jeśli da się rozciągnąć tak, że prześwituje przez nie światło, a ciasto nie rwie się od razu, siatka glutenowa jest gotowa. Jeśli rozciąganie kończy się podarciem w środku, trzeba wyrabiać dalej. W przypadku ciasta drożdżowego z dużą ilością tłuszczu i żółtek ten etap bywa długi – nawet kilkanaście minut w mikserze lub dłużej ręcznie. Tłuszcz dodany zbyt wcześnie utrudnia rozwój glutenu, dlatego najpierw wyrabia się ciasto bez tłuszczu, a masło lub margarynę dodaje się pod koniec, partiami.<br>
<br>
<br>
<br>
Po upieczeniu próbki zapisz, co zmieniasz: temperaturę, czas, poziom blachy, kolejność składników. Bez notatki po dwóch blachach nie będziesz pamiętać, co zadziałało. Jedna próbka to niewielki koszt, a daje odpowiedź na trzy pytania naraz: czy ciasto się nie rozlewa, czy dopieka się równomiernie i czy smak po upieczeniu jest taki, jakiego oczekujesz. Reszta porcji pójdzie już bez zgadywania.<br>
<br>
<br>
<br>
Typowe błędy w chłodnym pomieszczeniu to: podlewanie według kalendarza zamiast według stanu gleby, trzymanie roślin w mokrym podłożu „na wszelki wypadek", stawianie siewek przy samej szybie i zaskakiwanie ich zimnem dopiero po wschodach. Hartowanie zaczynaj wcześniej: stopniowo obniżaj temperaturę i ograniczaj wodę, zanim przesadzisz rośliny na miejsce docelowe. Jeśli w pomieszczeniu jest poniżej 12°C, nie licz na wzrost — przenieś uprawę w cieplejsze miejsce albo poczekaj do wiosny. Chłodne pomieszczenie wymaga cierpliwości i obserwacji, nie większej liczby zabiegów.<br>
<br>
<br>
<br>
Chłodne pomieszczenie nie przekreśla uprawy, ale zmienia jej zasady. W temperaturze poniżej 18°C większość roślin rosnących na parapecie zwalnia, a niektóre zatrzymują wzrost niemal całkowicie. Zanim cokolwiek posadzisz, sprawdź, ile stopni faktycznie masz w miejscu, gdzie staną doniczki. Tani termometr higrometr postawiony na parapecie na dobę powie więcej niż założenia. Zmierz też temperaturę przy samej szybie — bywa o kilka stopni niższa niż w głębi pokoju, zwłaszcza nocą.<br>
<br>
<br>
<br>
<span style="font-weight: 700;">Światło i ciepło idą w</span> parze. W chłodnym pomieszczeniu rośliny potrzebują go więcej, nie mniej, bo procesy życiowe są spowolnione. Ustaw je w najjaśniejszym punkcie, obracaj co dwa dni, a przy krótkim dniu doświetlaj kilka godzin dziennie. Uwaga na przeciągi od okien uchylnych i na kaloryfer pod parapetem — suche, gorące powietrze nad chłodnym podłożem sprzyja zarówno wysuszeniu liści, jak i rozwojowi chorób grzybowych.<br>
<br>
<br>
<br>
Co działa, gdy jest zimno Ogranicz straty ciepła, zamiast je generować. Doniczki ustaw na styropianie lub desce — bezpośredni kontakt z zimnym parapetem wychładza bryłę korzeniową. Nocą odsuń rośliny od szyby albo oddziel je od niej kawałkiem folii czy kartonu. Podlewanie letnią wodą podnosi temperaturę podłoża na krótko, ale skutecznie. Jeśli masz tylko jedno chłodne okno, wybierz gatunki, które to znoszą: sałatę, rzodkiewkę, szpinak, brokuł, kalarepę, a z kwiatów — bratki i nasturcje. Pomidory, papryka i ogórki w takich warunkach będą chorować.